Shenban

دیـــــوشمیر کرنیزواصطلاحاتــــــوپښتــــــــــوتـــــعریـــفونـــــه

04.07.2010 16:00

دلوی اوبښونکی خدای په نامه

دیـــــوشمیر کرنیزواصطلاحاتــــــوپښتــــــــــوتـــــعریـــفونـــــه

 

ســــریزه:

 لاندنی یو شمیر کرنیز اصطلا حات چی په خاورې پوهنه،سبوروزنه او جنبیک پوری اړوند دی اونموړی اصطلا حات د کابل پوهنتون د یاد شوو کتابو نوڅخه اخیستل شوی دی او په راتلوونکی کی به انشاء الله زه کوښښ وکړ چی نور ګټور اصطلاحات راټول اوستاسو حضورته وړاندې کړم.

                                           ( په درناوی)

سمیع الله (سرفرازی) دکابل پوهنتون دکرنې دپوهنځۍ دڅلورم کال محصل.

 

 

 تـــــعریـــفونـــــه:

       ·        : Abscisic acid (ABA) دودې یو مخنیونکی نباتی هارمون ته وایی.

·        : Acid soil     تیزابی خاوری. هغه خاوری چی پی اچ یی تر 7.0یا 6.6 کم وی او په هغو کی د هایدروجن او المونیم دایونو اندازه دهایدرواکساید په اندازه زیاته وی دتیزابی خاوری په نوم یادیږی.

·        Adhesion   دغیرمشابه زراتو او مالیکو لونو ترمنځ دجذب قوی ته ویل کیږی.

·        Aggregate               دخاوری هغه دوهمی جوړښت دی چی دخاوری دلومړنیو زراتو په وسیله تعویض کیږی.

·         Alfalfaرشقه

·        Alkali soils                الکلی خاوری.هغه قلوی خاوری چی پی اچی یی 8.5 یا ترهغه زیات وی تعویضی سودیم یی دټولو تعویضی کتایونو په سلو کی تر۱۵ برخی لوړوی.

·         Alkaline soils هغه خاوری چی پی اچی یی تر 7.0یا 7.3 لوړ وی.

·        Alkalization            په خاورو کی دتعویضی سودیم دزیاتیدو عملیه ته ویل کیږی.

·        Allele               دجوړه یی جینو څخه عبارت دی چی په عین لوکس په متجانس کروموزومو کی موقیعت ولری.

·         Almondبادام

·        Alternation of generation   هغه مرحله چی په هغه کی سپوروفایت په ګمیټو فایت اوګمیټوفایت په سپوروفایت بدلیږی.

·        Ammonification              : هغه بیو کیمیاوی عملیه چی دهغی په واسطه دعضوی موادو نایتروجن په امونیم باندی اوړی اودنایتروجن منرلایزشن هم ورته ویل کیږی.

·        Ammonium

·          Fixation دامونیم نصبیدل.دخاوری دعضوی اوغیرعضوی موادو په واسطه دامونیم داسی جزبیدل چی دابو او تعویض په عادی طریقو نشی بیځایه کیدای.

·        Amphoteric           هغو مرکباتو یا موادو ته ویل کیږی چی تر ځینو شرایطو لاندی دقلوی په ډول اوځینو شرایطولاندی دتیزابو په ډول عمل کوی.

·        Andromonoecious       هغه بوټی چی نارینه اوهم دواړه جنسه لرونکی (bisexual) ګلان ولری.

·        Anion exchange capacity    : دخاوری دانایونو تعویضی توان.دخاوری دټولو انایونو تعویضی اندازه چی یوه ټاکلی اندازه خاوره یی جذبولای شی او په ۱۰۰ ګرامه خاوره کی په ملی معادل سره اندازه کیږی.

·        Anther           دنارینه الی سرته ویل کیږی.

·        Anthesis     دګل دخلاصیدو اوګرده افشانی مرحله.

·        Anticodon                جنتیکی رمز دی چی دکوډان په ضد باندی جوړیږی.

·        Apical

·        Dominance            دڅوکی غلبی ته ویل کیږی.

·        Apomixes دیونبات تکثیر یا تشکیل بدون دالقاح دعملیه څخه.

·        Apple              مڼی

·        Apricot         زردالو

·        Artificial

·        Manure         : مصنوعی سره .یا کمپوست چی دعضوی پاتی شونو او یا عضوی پاتی شونو او خاورو دیوه مخلوط څخه عبارت دی چی په یوه ټاکلی اندازه ځای کی ذخیره کیږی اوتر تجزیه وروسته دسر په ډول استعمالیږی.

·        Asexual

·        Reproduction      تکثیر غیر زوجی.

·        Asparagus               مارچوبه

·        Autosome                دکروموزومونو یوه مجموعه چی په عین جنسیت کی دخالت ونلری.

·        Available

·        Nutrients   : دنباتاتو داستفادی وړ عناصر.

·         Available water دنباتاتو داستفادی وړ اوبه

·        Banana         کیلی

·        Band                دلیکی په ډول دسری اچول په دی نوم یادیږی.

·        Barley            وربشی

·        Base saturation percentage           دقویاتو دمشبوعیت فیصدی.دخاوری دتعویضی کتایونوهغه برخه چی دقلوی کتایونو په وسیله نیول شوی وی اوکله چی قلوی کتایونونه دخاوری دکتایونو پر تعویضی توان تقسیم او په ۱۰۰ کی ضرب شی دقلویاتو دمشبوعیت فیصدی لاس ته راځی.

·        bean لوبیا

·        Bedrock      تر خاوری یاregolith لاندی جامدی ډبری اوکاڼی دی چی ورڅخه پرهغو باندپرتی خاوری مینځ ته راځی.

·        Beet crop   هغه سابه چی نیلی (ریښی) یی خوړل کیږی.

·        Belting          په بوټو کی دسړی هوا یا کیمیاوی موادو په واسطه بی وخته دګلانو جوړښت.

·        Berry               غوښینه میوه چی دمیوو یو ګروپ دی.

·        Black paper            تورمرچ

·        Black salsify           ځیره

·        Blanching دلمر دوړانګو څخه دلری ساتلوپه واسطه سپینوالی.

·        Bloom            دځینو بوټودپاسه سپین ګرد ته ویل کیږی.

·        Blossom

·        end rot          دڅوکی خوساکیدنه (یوډول فزیالوژیکی ناروغی ده)

·         Blotchy ripening دمیوو غیر مساوی پخوالی ته وایی.            

·        Bract               پاڼمله پاڼه.

·         Buffer compounds بفر مرکبونه.هغه مرکبونه چی د خاوری دپی اچ دتغیر په مقابل کی مقاومت کوی.               

·        Bulb  ګنډه(لکه دپیازو یا اوږی ګنډه)

·        Bulb crops                ګنډی ته ورته تولیدوونکی سابه.

·        Bulbils           کوچینۍ ګنډی یا غوټی.

·        Bulk density          دخاوری حجمی کثافت.

·        Bumble bee            بورا(یوډول حشره چی دګردی په انتقال کی مرسته کوی)

·        Cabbage     کرم

·        Calcareous soils               آهکی یاکلکیریس خاوری.هغه خاوری چی نسبتا زیات ازاد کلسیم کاربونیت یا کلسیم مګنشیم کاربونیټونه لری اود ۰.۱ نارمله هایدرو کلوریک اسید سره په څرګند ډول تعامل کوی.

·        Calyx               ګلمله په ڼه یا هغه پاڼه چی په ګلپاڼوپوری نښتی وی.

·        Capillarity دخاوری په کوچنیو سوریو کی داوبو پورته کیدوته ویل کیږی.

·        Capillary water  دخاوری په کچنیو یا کپیلری سوریو کی ساتل شوی اوبه چی زیاتره تر ۶۰ سانتی مترو په زیات تنشن دخاوری په وسیله نیول شوی وی.

·        Carbon-nitrogen

·        Ratio                دکاربن اونایتروجن نسبت.

·        Carrot            ګازری

·        Cation exchange             دکتایونو تعویض.

·        Cation exchange capacity  دکتایونو تعویضی توان یا ظرفیت.

·         Cedar             لمنځ (نښتر)

·        Cell theory               دنموړی تیوری پر بنا ټول ژوندی موجودات دحجری څخه جوړشوی دی.

·        Centromer              دکروموومو هغه برخه چی په هغه پوری سپیندل وصل کیږی.

·        Chelate        یوډول کیمیاوی مرکب چی یو فزی عنصر ددیروکیمیاوی بانډونو په وسیله دیوه عضوی مالیکولسره یوځای شوی وی.

·        Chick pea   نخود

·        Chloro-IPC              دګنډو یاغوټو دپاسه دتیغ وهلو مخنیونکی کیمیاوی ماده.

·        Chromatin               دحجری په هسته کی رنګه مواد دی چی د پروتین او دی ان ای څخه جوړ شوی

·        Chromosomes  تارمانند یا ریشته مانند جو ړښتونه دی چی د هستی په داخل کی موقیعت لری اوپرهغه باندی جینونه په جوړه یې شکل موقیعت لری.

·        Climactric هغه میوی چی دغوره والی په مرحله کی یی تنفس کمیږی مګر دپخوالی په وخت کی هغ بیرته زیاتوالی مومی.

·        Clod  لوټه

·        Cluster          وږی یا غونچی ته ویل کیږی.

·        Coffee            قهوه

·        Cohesion   دورته زراتو دملیکولونو ترمنځ دجزب قوی ته ویل کیږی.

·        Colloid           ډیروکوچنیوعضوی اوغیر عضوی زراتوته ته ویل کیږی چی اندازه یی د۵۰ انګسترامو څخه تر ۰.۲ مایکرانو پوری فرق کوی.

·        Complete flower             هغه ګل دی چی څلور عضوی لکه مذکره آله، مونثه آله ، ګل پاڼی اوګلملی پاڼی ولری لکه پنبه ،تنباکو او شپتله.

·        Concentric

·        cracking      دمیوو ګرد چاپیر درزونه

·        Consumptive      دنبات داړتیاوړ اوبه

·        Cool  سوړبخونه هوا.

·        Cool season

·        Crop دسړی هوا وروسته دتودې هوا په واسطه دګل کولودتوان له مینځه وړل.

·        Core دنبات مغزنه یامنځنی برخه.

·        Coriander ګشنیز

·        Corn, maiz               جوار

·        Corolla          ګلپاڼوته ویل کیږی.

·        Cotton          پنبه

·        Cress               تراتیزک

·        Cross pollination            دګردې انتقال د یوګل د انتر څخه دبل ګل ستیګما ته.

·        Crust               دځمکی دمخ پتری.

·        cucumber بادرنګ

·        Cull    دسوداګری لپاره غیر مناسب محصول.

·        Curd دګلپی ګل

·        Cytogenetics       دکروموزمونو اودهغو رول څخه په ارثی خواصو کی بحث کوی.

·        Cytokinesis            دسایتوپلازمی ویش څخه عبارت دی.

·        Date palm                خرما

·        Denitrification   دنایتریت یا نایترایت بیو کیمیاوی بیو کیمیاوی ارجاع ته ویل کیږی چی دهغه په نتیجه کی دنایتروجن غاز یا دنایتروجن اکسایدونه مینځ ته راځی چی دخاوری څخه فرارکوی.

·        Desiccation            وچول او بی اوبو کول ته وایی.

·        Devernalisation               دساړه موسم سابه یابوټی.

·        Diecious     یو نوع نباتات چی نارینه اوښځینه ګلان یې په مختلفو ونوکې وی.

·        Dihybrid crosses             دوه رګه مطالعه ددوګونی خاصیت له مخی.

·        Dioescious              هغه بوټی چی دیوه جنس ګلان نارینه یا ښځینه لری.

·        Diploid          عبارت دهغه ژوندی موجود څخه دی چی دوه سیټه کروموزومونه په خپلو حجروکې ولری.

·        Discoloration      بی رنګه کول یا درنګ دلاسه ورکول.

·        Disintegration   رژیدنه. په تشکیلوونکو اجزاوو باندی دیوی مادی تجزیه کیدنه په تیره بیا دډبرو اومنرالونو تجزیه کیدنه.

·        Dispersion               دخاوری په سترکچر کی دشاملو زراتو په تیره بیا کلی جلا کیدو یا جلا کولو ته وایې.

·        Dominant باریز غالب جینونه

·        Dormancy               د استراحت دوره.

·        Double cross        مغلوب جینونه

·         Double Fertilization دوه ګونې القاح.              

·        Dough stage         دنبا ت دودی بشپړی دوری ته وایی.

·        Edaphology           هغه پوهه چی پر ژوندیو موجوداتو په تیره بیا نباتاتو باندی دخاوری داغیزوسره کارلری چی په هغه کی دنباتاتو دودی لپاره دانسان په وسیله دمځکی استعمال هم شامل دی.

·        eggplant    توربانجان

·        Egyptian clover                مصری شوتله

·        elm    پشه خانه

·        Eluviation دسسپنژن یا محلول په شکل دخاوری دیوې طبقی څخه دموادو لیری کیدوته ویل کیږی.

·        Embryo       هغه جسم چی دودې په لومړنۍ مرحله کې وی.

·        Endocarp  دتخمدان داخلی طبقه.

·        Endosperm            دتخم زخیروی نسجونه.

·        Enzyme       یو عضوی کتلست دی چی دیو ژوندی موجود په بدن کې تولیدیږی ا و دکیمیاوی تعاملاتوت دګړنی توب سبب کیږی.

·        Erodibility                دتخریب په مقابل کی دخاوری حساسیت.

·        Erosion        تخریب.

·        Erosivity     داورښت تخریبی توان.

·        Fertilization           ددوو مختلف الجنس ګامیټو یوځای والی چی دهغه په نتیجه کې تخم تولیدیږی.

·        Fertilizer     سره

·        Fiber                ریښکۍ هغه نری تارونه چی دسبو دډیر پخیدو په وخت کس مینځ ته راځی.

·        fig        انځیر

·        Filament     دنارینه الی ساقه.

·        Fixation       نصبیدل.

·        Flocculation          دخاوری پ سسپنژن کی دخاوری دزراتو سره یوځای کیدو او ښکته کښیناستو ته وایې.

·        Flower           دیونبات تکثری غړی.

·        Flower bud              دګل غوټۍ ته ویل کیږی.

·        Forcing crop          هغه سابه یا ګلان چی دعادی موسم څخه پرته په بل موسم کښی تولیدیږی.

·        Gamete .sex cell. Germ cell بالغه جنسی حجره چی کولای شی دعین حجری دمختلف جنس سره یوځای شی او هګۍ جوړه کړی.            

·        Gametogenesis               په حیواناتوکی دګمیټونو دتشکیل عملیه په دې نوم یادیږی.

·        Gametophyte     دګمیټونو تشکیل په عالی نباتاتوکی چی په هغه کې د کروموزوموتعداد هپلایډ وی.

·        Garlic              اوږه

·        Garnish        هغه سابه چی دغذا دښکلا لپاره استعمالیږی.

·        Gene                یو ارثی واحد دی چی د مور اوپلار څخه اولادونو ته خواص انتقالوی.اویا ارثی واحدونه دی چی دکروموزم په یوه خاصه نقطه کې موقیعت لری.

·        Genetics     هغه علم دی چی دجینونو دساختمان او دندو څخه بحث کوی.

·        Genotype دژوندیو موجوداتو جینتیکی ساختمان.

·        Geranium جریبن

·        Germplasm           هغه ارثی موادچی د مور اوپلار نه اولاد ته دجنسی حجرو له لاری انتقالیږی.

·        Grape             انګور

·        Grapefruit                کوچینی چکوتره

·        Grass              مرغه (کبل)

·        Gravitational

·        Water             هغه اوبه چی دخاوری څخه دجاذ بی قوی ترتاثیر لاندی حرکت کوی.

·        Green manure    شنه سره.

·        Green shoulder درومی بادنجانو یو ډول فزیالوژیکی ناروغی ده.

·        Greens          شنه سابه لکه سابه اونور.

·        Haploid        هغه حیه موجودات چی یو ان کروموزمونه په خپلو حجرو کې ولری.

·        Hardpan     دځمکی دسطحی لاندې دخاوری یوه سخته طبقه ده.

·        Herbaceous           واښه ورته سبو ته ویل کیږی.

·        Heredity     دارثی خواصوانتقال دیو نسل نه بل نسل ته.

·        Hermaphrodite                هغه موجود چی دواړه نارینه اوښځینه ګامیټونه تولید کړی.

·        Heterogametic هغه جنس چی دجنسی کروموزومونوله نظره دوه نوعه ګامیټونه تولیدکړی.

·        Heterosis  هغه دورګه چی ډیر مقاومت اوزیات حاصل ولری.

·        Heterozygous    غیرمشابه فکټورونه یاواحدونه.

·        Hill      هغه ساحه چی یو بوټی یی په یوه قطار کی نیسی (غونډکۍ).

·        Homogametic    هغه جنس چی یونوعه ګامیټونه تولید کړی.

·        Homologous        مشابه کروموزومونه.

·        Homozygous       مشابه فکټورونه یاواحدونه.

·        Horizon        دخاوری یوه طبقه چی نژدی دمځکی دمخ سره موازی وی اوټاکلی خواص لری چی دخاوری دتشکیل دعملیو په واسطه منځ ته را ځی.

·        Humus          یو توربخون نصواری غیر متجانس مخلوط دی چی د عضوی موادو دتجزیه په نتیجه کی منځ ته راځی.

·        Hybrid           هغه ژوندی موجود چی د دوو غیر مشاب پلرونو څخه منځ ته راغلی وی.

·        Hybridization. Crossing         دورګه سازی.

·        Hydro cooling     په سړو اوبو سره دمیوو او سبو ژر سړول.

·        Hydrophilic             اوبه خوښونکی نباتات.

·        Hygroscopic

·        Water             هغه اوبه چی وچه خاوره یی دهغه چاپیریا ل څخه چی نسبتی لندبل یی زیات وی جذبوی.

·        Illuviation دخاوری دیوی طبقی یا هورایزون کی دنورو طبقو یا هورایزونو څخه مینځل شوو موادو ترسب کیدوته ویل کیږی.

·        Immature                اومه یا نارسیدلی.

·        Immobilization                په ژوندیو موجوداتوکی دیو عنصر په عضوی شکل باندی دهغه دغیر عضوی شکل بدلیدل دی.

·        Imperfect flower            هغه ګلان چی نارینه اوښځېنه غړی یې په مختلفو ګلانو کی وی.

·        Incompatibility                عدم مطابقت دګرده افشانۍ دبعضی عواملو په واسطه.

·        Incomplete flower       هغه ګلان چی تنها دتذکیر اوتنیث اله ولری ګل پاڼې اوګلملې پاڼې ونلری لکه جوار،غنم ، وربشی اونور.

·        Indehiscent           هغه میوی چی دپخوالی په مرحله کی تخم ورڅخه نه تویږی.

·        Induced mutation        مصنوعی میوتیشن.

·        Inoculation            په بکتریا سره دتخمونو ککړول ته وایی.

·        Intercrop  داصلی زراعتی بوټودقطارونوترمنځ دموقت بټو کرنه.

·        Irrigation  اوبه لګول.

·        Juvenility  دکوچینوالی پړاو- دودی هغه پړاو چی بوټی ورکی دګل کولو توان نلری.

·        Karyotype                جفت هم شکله هومولوګس کروموزومونه.

·        Leaf bud      دنباتی ودې دشیری پړاو.

·        Leek ګندنه

·        Lemon          غټ لیمو

·        Lemon          کوچینی لیمو

·        Lenticels    منفذونه.

·        lettuce          کاهو

·        Linkage        دڅومعین جینو ترمنځ جینتیکی ارتباط.

·        Loam soils               هغه خاوری چی دریګو، سیلټو اوکلی یوه مناسبه اندازه ولری اودهغو خواص پکښی څرګندوی.

·        Lobe دپاڼو پوڅکیو ته وایی.

·        Locule            دمیوو تشوبرخوته وایی.

·        Locus              په جین کی یو معین ځای چی په هغه کی یومعین جین موقیعت ولری.

·        Loquat          لوکاټ

·        Manure         په غیر عضوی شکل باندی دیوعنصر دعضوی شکل تبیدلوولوته ویل کیږی.

·        Maturation              پخوالی یارسیدلی مرحلی ته وایی.

·        Mature green       دمیووغوره یاشین پړاو ته وایی.

·        Mega

·        Gametogenesis               دمونث ګمیټونو دجوړیدوعملیه.

·        Melon             خټکی

·         Micro gametogenesis دنارینه ګامیټونو دجوړیدوعملیه.

·        Micronutrients  لږ لګښته نباتی ضروری عناصر لکه بوران،مس،منګنیز،اوسپنه،مولبدنیم،جست،کلورین اونور.

·        Milk stage پاڼه یا زخه تولیدوونکی زخې ته وایی.

·        Millet               ږدن

·        Mineralization    حیوانی سره.

·        Mint  وینلی(نعنا)

·        Moist chilling        دټوکیدنی په خاطر دلمدې ټیټی تودوخی سره دتخمونو معامله کول.

·        Monoecious           هغه نباتات چی په هغه کی نارینه اوښځېنه غړی په عین نبات کی موجود وی.

·        mulberry   توتان

·        Mung bean              می

·        Mustard      شړشم

·        Mutation    جینتیکی تغیر.

·        Neutral soils          خنثی خاوری.

·        Nitrification           په نایتریت باندی دامونیم کیمیاوی اوبیولوژیکی اوکسیدشن یاتحمض ته ویل کیږی.

·        Nitrogen fixation            دنایتروجن نصبیدل.

·        Nodule          دنایتروجن نصب کوونکی بکټریا په واسطه دنیلو پړسیدلی برخه.

·        Non bulbous         بی ګنډی پیاز اونورورته بوټی.

·        Nuclear division               هستوی تقسیمات.

·        Oak    څیړۍ

·        Oats ګنډیال(یولاف)

·        Off sheet    بچکی

·        Okra بنډۍ(لیړو)

·        Olive                ښونه (زیتون)

·        Onion             پیاز

·        Onion set   پیاز کوچینۍ ګنډی چی دتکثیرلپاره استعمالیږی.

·        Oogenesis               په نباتاتو کیدګمیټونو دجوړیدوعملیه.

·        Organic matter دخاوری عضوی مواد.

·        Organic soils         عضوی خاوری.هغه خاوری چی د۲۰ فیصده څخه زیات عضوی موادولری.

·        Outbreed  تصادفی یوځای والی.

·        Ovary             تخمدان

·        Ovum             مونث جنس حجری.

·        Packing house    سمبالښت خونه چی هلته سابه سورټ، درجه بندی اوپریمنځل کیږی.

·        Palo bean   هغه لوبیا چی تکیه ته اړتیا لری.

·        Panicle          دګل یوډول ساختمان ته وایی.

·        Parthenocarpy  دبی تخمه (بیدانه) میوو جوړښت ته وایی.

·        Parthenogenesis            په حیواناتو کې دژوندی جسم رامنځ ته کید ل بدون د القا ح دعملیې څخه.

·        Particle density دخاوری دزراتو کثافت.

·        Peach              شفتالو

·        Peanut          ممپلی

·        pear  ناک

·        Ped     دخاوری دستکچر واحد دی چی دطبعی عملیو په وسیله منځ ته راځی

·        Pedicel led                ډنډر لرونکی ګل یا میوه.

·        Pedology   دخاوری پوهنی هغه څانګه ده چی عمدتا دخاوری دتشکیل اوطبقه بندۍ څخه تحث کوی.

·        Pendant      ځوړند ګل ته وایی

·        Perishable                ژرخرابیدونکی سابه.

·        PH        دخاوری دهایدروجن دایونو دفعالیت یا غلظت دمنفی لوګاریتم څخه عبارت دی.

·        Phenotype               دژوندیوموجوداتو ظاهری شکل.

·        Photoperiod          دورځی درڼا ددوام وخت.

·        Pistil د ګل ښځینه آله

·        Plieotrophy            دیو ځانګړی جین څوګونی فینوتایپی اثرات.

·        Plumule       دجنین ابتدایی نیښ یا لومړنی ښاخ ته وایی.

·        Pollen             دګردې دانې.

·        Pollination               دګردې انتقال دانتر څخه ستیګما ته.

·        Polyploid    ددریو یازیاتو کرموزومودمجموعی لرونکی حجره.

·        Pomegranate      انار

·        Porosity      دخاوری دټول حجم په سلو کی هغه برخه چی دجامدوزراتوپهوسیله نه وی نیول شوی.

·        Potato           کچالو

·        Potherbs    شنه سابه لکه پالک.

·        Pro cooling              تر زیرمه کولو د مخه په یخو اوبو د سبو یا میوویخول.

·        Profile            دخاوری یوعمودی مقطع ته ویل کیږی چی دځمکی دمخ څخه دخاوری تر لومړنیو یا اصلی موادو پوری رسیږی.

·        Protandary             انتر مخکښی دستیګما څخه غوړیږی لکه جواری.

·        Protogeny                ستیګما مخکښی دانتر څخه غوړیږی لکه باجره.

·        Puffiness    دمیوو دتشوالی ناروغی.

·        Pummelo  غټی چکوتری

·        Pumpkin     ګرد کدو

·        Pungent      تریخ لکه تریخ مرچ

·        Qualitative

·        Characters              کیفی خاصیتونه.

·         Quantitative characters کمی خاصیتونه.

·        Quince          بهی

·        Radical cracking              درومی بادنجانو په میوو کی ددرزونو پیداکیدنه.

·        Radish           سری ملی

·        Recessive مغلوب جینونه.

·        Red clover                سره شوتله

·        Red paper سره مرچ

·        Regolith      دمځکی پرمخ دتجزیه شوو ډبرو دسستو موادو اوخاوری څخه عبارت دی. 

·        Regulatory gene             نارینه جنسی حجری.

·        Reproduction      تکثیر.

·        Rhubarb     پښۍ

·        Rice   وریژی

·        rye      جودر

·        sangtora    سنګتری

·        Scallion        نوش پیاز (هغه شنه پیاز چی ګنډه نلری).

·        Seedbed     روزنځای (هغه ځای چی تخم ورکی کرل کیږی).

·        Segregation          دجینونو جلا کیدل په مستقل اوجداګانه ډول سره.

·        Self blanched       پخپله سپین کیدونکی سابه.

·        Self compatible                پخپله ګرده القاح کیدونکی نباتات.

·        Self pollination  دګردې انتقال دانتر څخه دعین ګل ستیګما ته.

·        Silk     دجوارو څڼکۍ.

·        Soil    خاوره.

·        Soil aeration         هغه عملیه چی دخاوری هوا داتمسفیر دهوا په وسیله تعویض کیږی.

·        Soil fertility             دخاوری حاصلخیزی.

·        Soil mechanical analysis      دخاوری میخانیکی تجزیه. په خاوروکی دریګ، سیلټ، اوکلی داندازو معلومولوته دخاوری میخانیکی تجزیه وایی.

·        Soil productivity             دخاوری دحاصل ورکولوتوان.

·        Soil reaction          دخاوری تعامل.

·        Soil science            خاوری پوهنه.

·        Soil separate        دخاوری منرالی زرات چی تر دوو ملی مترو کم قطر لری او دریګ ،سیلټ، کلی څخه عبارت دی.

·        Soil solution          دخاوری محلول.

·        Soil structure      دخاوری دلومړنيو زراتو دیو ځای کیدو چی دخاوری دوهمی زرات منځ ته راوړی.

·        Soil texture            دخاوری دلومړنیو زراتو داندازی سره سروکارلری او په خاوره کی دلومړنیوزراتو دنسبی مقدارڅخه عبارت دی.

·        Solum            دخاوری دپروفایل پورتنۍ اوښه تجزیه شوی برخه اود حقیقی خاوری په نوم هم یادیږی.

·        Sorghum   باجره

·        Sour cherry            آلوبالو

·        Sour orange          نارنج

·        Soya bean                سایبین

·        Spears          دمارچوبی دخوړلو وړ برخه.

·        Sperm           هغه جین چی دنوروجینو فعالیت تنظیموی.

·        Spermatogenesis         دسپورونو دجوړیدو عملیه.

·        spinach        پالک

·        Spindle         ریشتوی ساختما نونه دی چی د پروتین څخه جوړشویدی اود حجروی تقسماتو په وخت کی کروموزومونه دیو بل نه جلا کوی.

·        Sporogenesis     هغه عملیه چی په هغه کی سپر دژوندیوموجوداتو دتکثری اعضاوو څخه لاسته راځی.

·        Sprout inhibitor               دتیغ وهلو مخنیوونکی مواد.

·        Squash         کدو

·        Stamen       دیوګل نارینه عضوه چی ددوه برخو څخه جوړه شوی ده فیلمنت او انتر.

·        Starter solution               یو محلول دی چی په ټاکلی اندازه نایتروجن، فاسفورس،اوپوتاشیم لری اود انتقال په وخت کی د بوټو بیخوته اچول کیږی.

·        Sterilization          شنډول

·        Strawberry             ځمکنی توتان

·        Sugar beet              چغندر

·        Sugarcane               ګنی

·        Sunscald    لمرسوځونه (یو ډول فزیالوژیکی ناروغی ده ).

·        Sweet cherry       ګیلاس

·        Sweet orange     مالټه

·        tea      چای

·        Tendril          پیچک – تغیز خوړلی پاڼه.

·        Terminal bud       دښاخ آخرنۍ زخی ته وایی.

·        Threshold character هغه خاصیت چی انکشاف یې په فزیکی محیط پوری اړه ولری.         

·        Tobacco      تمباکو

·        Tomato       رومی بانجان

·        Transition period           انتقالی دوره دودې دیوه پړاوڅخه بل پړاو ته اوښتون.

·        Triploid        ژوندی موجوجودات چی دری ان کروموزومونه ولری.

·        Tuber              غوټه ـ دکچالو دځمکی لاندی دخوراک وړبرخه.

·        Turnip            ټیپر

·        Variation    دعین جنس په منځ کې داختلاف رامنځ ته کیدل.

·        Vernalisation       دسړی هوا په واسطه ګل کولو ته دیوه بوټي آماده کول.

·        Vetch              شاخل

·        Walnut          چارمغز

·        Warm season crop       دتود موسم سابه یا بوټی.

·        Water holding capacity داوبو ساتلو ظرفیت ته وایی.         

·        Watermelon         هندوانی

·        Weathering            تجزیه اوتخریب ټولو هغو فزیکی اوکیمیاوی تغیراتو ته ویل کیږی چی دمځکی پرمخ یا دمځکی مخ ته نیژدی داتمسفیر دعواملو په وسیله په ډبروکی منځ ته راځی.

·        Wheat            غنم

·        Whiptail      دګلپی یو ډول فزیالوژیکی ناروغی ده.

·        White clover          سپینه شوتله

·        Wild type   وحشی نوع

·        Willow           وله

·        XX       دښځینه جنس کروموزومونه.

·        XY        دنارینه جنس کروموزومونه.

  • Zygote          القاح شوی هګۍ

 

 سرپاڼه

نجیب اللۀ 01.04.2014 08:14

مننه الله ج دی نور توفیق هم درکړی چی نور هم دعلم اونور خدمت وکړۍ مننه

سیف الرحمن شفق 03.02.2014 21:10

یو جهان مننه ګرانه خدای دی همیشه کامیاب لره واقیعآ کوشش دی کړی چی خپلو وطنوالو ته په پښتو ژبه خدمت وکړی له خدای ج نه درته اجرونه غواړم او د لا بریاوو په هیله دی یم یقین که ګرانه سی دی اصطلاحاتو ته می ډیر ضرورت وو نه کوم معلوماتی کتاب وو راسره او نه کوم نوټ نو ددی معلوماتو په لیدلو ډیر خوشحاله شوم خدای دی زمونژ هر افغان ته ددی وس ورکړی چی دی غریب ملت ته په هره برخه کی د خدمت مصدر وګرځی . <br /> <br /> سیف الرحمن شفق غزنوی

جاوید یارزی وردګ 24.10.2013 08:05

ډیرعالی معلومات دی ګرانه وروره خدای دی وکری چی په خپل کارکی بریالی ووسی<br />

طارق الله (هاشیمی) 08.06.2013 17:23

نړي نړي...........مننه ګرانه چی د هد نه زیاته کوشش کوی ،الله دی ستا په مال کی برکت واچوه.هغه دخوست دخلکو خبره :یخ ګڼی دی ډیرشه<br />

ټولې تبصرې

ستاسو تبصره


لطفاً لاندې افغانستان په انګليسي تورو وليکئ.
کاپی کول د ماخذ په یادولو جواز لري: ((( یوشمیر ویب پاڼې د شین بڼ لیکنې کاپی کوي چې د لیکوال دنوم او ماخذ له یادولو پرته یې خپروی هیله ده نور داکارونه کړی))).