Shenban

دغواگانو داوسيد وځاي

15.10.2009 10:12

دغواگانو داوسيد وځاي

Cows HOUSING AND SHELTERING

ليکونکي :     نظام ا لدين (فيضي)

 

دمــالــداري په شغــــل کــي پاک صحــي اومحــفــوظ ځــاي يوعمـــده ضــرورت دي همـــدارنگـــه هرژوندي مـوجــود خــصـوصآ عـالــي حيــوانات  ددي لپــاره چـه خــپل  نورمــال ژوند ته ادآمــه ورکـي اوخــپل ژوند بيــدون دخــطر څـخــه تــيرتــرى نويوى پاکــې صـحــي آومحــصفـوظــي ســــــــرپناته ضـــرورت لـــــــــــــري د فـارم حيــوانات هــم دعـالــي حيــه موجــــوداتو دجــمــلــي ځخه دي چـــي دآنســـــانانوپواسطــه ده حيواني باارزشته محصوﻻتو دﻻســته راوړلو لپاره د پخوازمانو ځخه اهلې شويدي نوبايد چه د دوي داوســيدو د ځاي په باره کي د ډيراحــتيات ځخه کار واخيســتل شي که چيري د حيواناتو لپاره صحي آومحفوظ ځآي نه وي دحملي اوناروغيو ځخه محفوظ نشي پاتي کيداى دفارم حيوانات نظرپه جسامت او خواصو دخپل  نورمال ژوند دسرته رسولو لپاره مختلفو غوجلوته ضرورت لري همدارنگه دغوجلوقسمونه نظرپه شرايطو اوآب اوهوا دمختــلفو ځايونو فرق کوي دغوجل دجوړولو په وخت کښي بايد کو شش وشي چه غوجل د حفظ الصحوى شرايطو په نظر کـښي نيولوسره په اساسي او محفوظ ډول جوړه شي او همدارنکه د مالدار اقتصادي وضعه هم بايد په نظر کي نيول شي

او کوشش وشي چي د محلي موادو او هغه څه چي په اساني لاسته راځي استفاده وشي

که چيري د افغانستان د مالداري شرايط په نظر کي ونيول شي نو ښکاري چي دغواگانو په شکل د ابتدايي ساتل شوي او کومه خاصه پاملرنه د دوي د اوسيدو د ځاي په باره کي نده شوي اکثره غوجلي تياري نمجني بدون د هوا کش تنګي او غير محفوظےدي همدارنګه زمونږد هيواد په زياتو منطقو کي حيوانات په ازاده ساحه او يا هم په يو کونج د حويلي کي ساتل کيږي او همدارنګه کورني چرګان چي د ديوالو په سر او يا په ونوشپي تيروي چي هره لحظه دوحشي حيواناتو لکه ليوه .گيدړه .اوداسي نور و حيواناتو دحملي سره مخامخ وي برعلاوه لدي په زياتو منطقوکښي خصوصآ کليواوبانډو کښي اوس هم ليدل کيږي چي خلگ په يواطاق کښي دحيواناتو سره يوځاي اوسيږي چي ددي په وجه ډير ساري ناروغي چي دانسانانو اوحيواناتو شريکي ناروغي دي چي(Zonosis) ورته واېې انتقاليداي شي په بعضي منطقو کښي دحيواناتو داوسيدو لپاره جداځاي په نظر کښي نيول شوي وي اما حفظ الصحوي شراطوته يې کومه خاصه پاملرنه نه وي شوي او ليدل کيږي چي حيوانات داوړي او ژمي په موسمونو کي په همدي يو ځاي کي روزل کيږي او په بعضي ځايونو کي دونو دسيورو لاندي دديوالونو ترڅنګ او يا په آزاده هوا باد، باران او لمر کي اوسيږي نو بايد چي ددي حيواناتو داوسيدو لپاره لازم او اساسي ځاي په نظر کي ونيول شي او زمونږ دهيواد مالدارانو ته لارښونه وشي تر څو ښه صحي او محفوظ ځاي د حيواناتو داوسيدو لپاره په نظر کي ونيسي . مالداران کولاي شي د خپلي اقتصادي وضعي په نظرکي نيولو سره دمحلي ساختماني موادو لکه تيګي ، خټه ، لرګي او داسي نورو څخه دفني شرايطو سره سمه غوجل جوړه کړي ترڅوديوي خوا ددوي حيوانات محفوظ وي او دبلي خوا باارزښته حيواني محصولات دخپلو حيواناتو څخه په لاس راوړي .دغوجل د جوړولو په وخت کي بايد لاندي شرايط په نظرکي ونيول شي .

١- دمالدار اقتصادي وضع :

دهرڅه دمخه بايد دمالدار اقتصادي وضع په نظرکي ونيول شي که چيري يو مالدار دتجارت لپاره حيوانات روزي او ددي لاري کافي عايدات لاسته راوړي نو لازمه ده چي د حپلي مالدارۍ دپرمختګ لپاره اود زياتو باارزښته حيواني محصولاتو دلاسته راوړلو لپاره بايد په اساسي او دمالداري دفن مطابق غوجل په جوړولو اقدام وکړي فني او اساسي غوجل عبارت دهغي غوجل څخه ده چي حفظ الصحوي او اقليمي شرايط ئې په نظر کي نيول شوي وي .او که چيري يو دهقان يو څو سره حيوانات د خپلي کورنۍ لپاره ساتي نوپدي صورت کي بايد دخپلي اقتصادي وضعي په توان دمحلي موادو څخه استفاده وکړي .

٢- دغوجل ساختماني مواد :

ساختماني مواد دغوجل دمقاومت او پايداري ضامن دي . دغوجل دجوړولو لپاره کوم مواد چي په نظرکي نيول کيږي هغه دمالدارداقتصادي وضعي پوري ارتباط لري لکه چي مخکي ورته اشاره وشوه په عمومي ډول پدي باندي تاکئيد کيږي چي د هغه مخکي موادو څخه چي په آساني سره لاسته راځي او د مالدار لپاره اقتصادي تماميږي استفاده وشي .

 -Aديوالونه:

دغوجل ديوالونه دهرقسمه موادو څخه چي جوړيږي بايد مقاومت لرونکي او مستحکم وي . او هغه مواد چي دديوال په جوړولو کي روځني استفاده کيږي عبارت دي له تيګي ، خاوري ، خبښتو ، سمنټ او لرګي څخه که چيري دمالدار اقتصادي وضعه ښه وي نو بايد چي دغوجل ديوالونه دپخو اساسي مواد څخه تيارکړي بايد د غوجل په ديوالونو کي سوري موجود نه وي ترڅو چي د مضره حشراتو او خارجي پرازيتونو داوسيدو لپاره زمينه برابره نشي پدي معني چي د غوجل ديوالونه بايد دداخل خواته کاګل او يا پلستر کړاي شي او د چوني پواسطه سپين کړاي شي چونه يوه داچي ضد عفوني خاصيت لري دبلي خوا غوجل په روښنايي کي هم مرسته کوي دديوالونو جګوالي ، طول  ، عرض ،اوضخامت نظرپه اقتصادي وضع دمالدار اونظرپه اقليمي شرايطواوتعداد اونوعي دحيواناتوپوري تعلق لري. دروازي اوکړکي :-دغوجل دروازه بايدداسي جوړه شي چه حيوانات په اساني سره وکولاي شي دغوجل ځخه ووځي اوياهم غوجل ته ننوځي .اوکړکي بايد دغوجل داندازي ،تعداددحيواناتواودمنطقي دآب وهوامطابق جوړي شي په يخومنطقو کـښي ځرنګه چي دژمي په موسم کشي هواډيره سړه وي اودغوجل ګرم ساتل ډير سخت وي نوبايد چي دکوچينوکړکيوځخه استفاده وشي .بله مهيمه خبره داده چي کړکيو ته بايد جالي ولګول شي  ترڅودمچيو،ماشو اونوروهشراتو اوخزندوو دداخيلدوځخه مخنيوي وشي بايد په يادولري چه کړکي يوه بهترينه وسيله دروشنايي دتازه هوااونشتوالي درطوبت اوبدبوي ده چه غوجل کشي .

 

B-دغوجل چت:

 وروسته دديوالونودجوړيدونه دغوجل پټول ضروري کاردي ترڅوحيوانات دګرمي ،يخني ،باران اوطوفان نه په امن کشي وي .دچت په جوړولوکشي دکاډر.کانګريټ .اوهمدارنګه دارچي دلرګيواوتيرانو ځخه استفاده کيږي کوم لرګي چي اسعماليږي بايد هموار.اومستقيم اوکلک وي بيدون ددرزونو وي اودچنججنولرګيو داستعمال ځخه بايد ډډه وشي .کوم مواد چي په لرګيو باندي اچول کيږي هغه عبارت دي له لوخو ،دونولخحتي کړکي اوداسي نور.که چيري دمالداراقتصادي وضع ښه وي نوبايدچي دعوجل چت مسطح شي ترڅوپه حيواناتوباندي ګرد،خاوري اودحشراتووليدونه مخنيوي وشي دغوجل چت بايدپه ښه توګه کا ګل شي ترڅودبارانونوپه موسم کښي غوجل ته داوبودداخليدونه مخنيوي وشي .همدارنګه دکاګيل ﻻندي پلاستيک اچول داوبودمخنيوي مهيمه وسيله ده.دغوجل چت بايد په کال کشي يوڅل کاګيل شي .

 

C- دغوجل فرش:

دغوجل فرش يعني دځمکي سطحه يي بآيددهغوي موادو څخه جوړه شي چي خويه   نه وي اويه اساني سره پاکه شي بايد دغوجلي فرش داخوردطرف نه دحيوان دشا په طرف مايل جوړشي ترځو دحيوان فضوله مواد اونورهغه موادچي دحيواناتو دپښوﻻندي موجودوي په خپله اويادحيواناتو دهرکاتو په وجه شاه طرف ته لاړشي اوهلته يو لختي دحيواناتو دفضيله موادو دجمع کيدو لپاره جوړشي ترځو فضيله مواد په هغه کشي جمع اودهغه ځاي نه په اساني سره خارج کړاي شي په بعضي ځايونوکشي دغوجل فرش دلرګيوځخه په ماعل ډول جوړوي داډول فرش بايد په خاص وخت کشي پاک اودحشراتو ضد دواوو اوضد عفوني  دواوو په واسطه دواپاشي شي .اخور،اوداوبوځاي داسي جوړشي چي ديوي خواتول حيوانات ورځخه استفاده وکړي اودبلي خوااوبه اوخوراکي موادپه فرش باندي ضايع اوتوي نه شي دغوجلي فرش بايد همواروي جګوالي او ټيټوالي ونلري ترڅوحيوان په اساني وکولاي شي پري استراحت وکړي

 

٣- دغوجل اندازه :

دغوجل اندازه نظرپه تعداد اونوعي دحيواناتو پوري فرق کوي مثﻻ ً دغټوحيواناتو لکه غوا ،ميښه ،اس ،خر،اوداسي نور وحيواناتولپاره لويه غوجل اودوړوحيواناتو لپاره لکه ميږه ،وزي ،ته دکوچينيو غوجلو ځخه استفاده کيږي بايد په يادولروچي جمع کيدل دزياتو حيواناتو په کوچيني غوجل کشي دصحي مشکلاتو دپيداکيدو سبب ګرځي اوهمدارنګه دحيواناتو دزخمي کيدو سبب ګرځي دجنګ په واسط کومه اندازه چي دحيوان لپاره په نظرکي نيول شوي عبارت دي له .

 

دحيوان جسامت                      اوږدوالي په متر                پراخوالي په متر

 

٦٥٠ کيلوګرامه ياددي ځخه جگ وزن                                  ٢.٠٨                    ١.١٢

،٦٥٠-٤٠٠ کيلوگرامه                                                       ٢                     ١.١٠

کم د ٤٠٠ کيلو ګرامه څخه                                                ١.٨٠                       ١

لوي اسونه                                                                  ٤                         ٢

موتوسط اسونه                                                          ٣                      ١.٨٠

ميږه اووزه                                                               ١                       ٠.٥

٤- د غوجل حفظ الصحوي شرايط :

غوجل بايدداسي جوړه شي چي دحيوان صحت اوسلامتيا محفوظه وساتي دحفظ ا لصحي شرايطو دتآمين لپاره بايد ﻻندي ټکي په نظرکي ونيول شي:     

   A- د غوجل موقعت :–

غوجل بايد په داسي ځاي کشي جوړه شي چي حد اقل په ورځ کشي دوه ساعته لمر واخلي البته دغه لمر نظرپه شرايطو دمنطقي فرق کوي دهري خوانه چي زيات لمر اخستل کيږي بايد دغوجل مخه اوکړکي هماغي لورته جوړي شي اودغوجل مخه بايد لمر خاته خواته قرار ولري .

B- د لمر روشناَيي :

يومتل دي چي وايي چيرته چي لمرنه ځي هلته بايد ډاکترﻻړشي ددي متل نه معلوميږي چي دلمروړانګي دمکروبونه دلمينځه وړلو لپاره ډيري ضروري دي اودبلي خواد غوجل په روشنايي کشي هم تاثيرلري همدارنګه دلمروړانګي دغوجل په وچ ساتلو کشي مهيم رول لري پس ويلاي شوچي هره غوجل بايد حداقل په ورځ کي دوه ساعته لمر واخلي .

 

C- هواکش:

همدارنګه دازادي هوا جريان دتنفس لپاره اوپه غوجل کشي دبدلون دلمنځه وړلو لپاره ډير ضروري دي همدارنګه دازادي هوا جريان په غوجل کشي دنم اورطوبت نه مخنېوي کوي اوهمدارنګه دکنو اوحشراتو دجمع کيدو نه هم مخنيوي کوي .دازادي هواجريان نه مهبوديت دکاربون داي آکسايد.ميتا ن اومونيا دغازونودجمع کيدو سبب کيږي چي داغازونه دتنفوسي مشکيلاتو اوسترګودناروغيو سبب ګرځي .هواکشونه کيداي شي دکړکيو پواسطه په ګرمو مونطقوکشي اوياهواکشونه دچت سره نږدي جوړشي همدارنګه کولاي شو چي هواکشونه دبام طرف ته هم جوړکړو

 

D- لندبل :

دنم اورډطوبت موجوديت دکنيو اومکروبونو اومضروحشراتو دجمع کيدولپاره مساعده کونکي فکتوردي اودمختلفوناروغيوسبب کيږي همدارنګه رطوبت دحيواناتو دفلج اوسترګو دناروغيوباعث ګرځي ددي لپا ره چي دحيواناتو په غوجل کي دلمدبل ځخه مخنيوي وشي نوﻻندي فکتورونه بايد په نظرکي ونيول شي

١: هغه منآبع لمدبل زيآتوي بايد کنترول شي

٢: غوجل بايد وخت په وخت پاکه شي او وچ مواد دحيواناتو دپښوﻻندي واچول شي

٣: په غوجل کي اوبه بايد چپه نه شي

٤: ادرار اوفضله مواد بايد وخت په وخت دغوجل نه وويستل شي

٥: بادپکي يادهوا کش سيستم درطوبت دخاريجولو اوغازاتو دتخليي په خاطر بايد نصب شي

٦: هغه وچ موادچي دحيواناتو دپښو ﻻندي استعماليږي بايدداوبو جذبونکي وي چي عبارت دي له ايره:داري بور چي تقريبآ %١٢-٨ رطوبت کموي همدارنگه هغه چونه چي اوبه ورته نه وي رسيدلي چي 3kg  چونه تقريباً ٢ ليتره اوبه جذبوي اوبه نه رسيدلي چونه په يو صندوق کښي دغوجل په پاسني برخه کښي ايښودل کيږي اودضد عفوني په شکل هم ورڅخه کار اخيستل کيږي يعني دا شکل ددواړوحاﻻتو لپاره استعماليږي چي غوجل ته ننوتونکي خلگ دهغي په وسيله خپلي پښي ضدعفوني کوي په خلص ډول بايد ووايو

چي  دنم اورطوبت دجمع کيدو لپاره بايدزمينه مســـــــــــــــــــــــــــــاعــــــــده نشي

نرم بستر:- هغه مواد چه دحيواناتو دپښو ﻻندى اچول کيږى دمختليفو موادو څخه استفاده کيږى لکه دارى بور ،وچه ګياه ،دونو پاڼى،اوداسى نور....

ددغه موادوموجوديت په فرش باندى دنرم بستر وظيفه اجراکوى که چيري په فرش بآندي نوموړي مواد موجود نه وي نوسبب دګريدلواوياهم دزخمي کيدو دحيوان دجلد ګرځي .اودابستربايد په ﻻزمه وقفه باندي تبديل شي اوکه چيري په وخت باندي تبديل اونوي نشي نوسبب دجمع کيدو دنم اوطوبت اوبدبوي ګرځي هغه موادچي دحيوانانو ترپښوﻻندي اچول کيږي بايدمخکي داچولونه دقيقاًومتل شي ترځو ميخ داوسپنو پارچي کوچيني تيګي اوهمدارنګه دلرګي ټوټي پکي موجودي نه وي ترځودحيوان دزخمي کيدو سبب نشي .کوم مواد چي دحيوان دپښوﻻندي اچول کيږي هغه هم دمالدارداقتصادي وضعي پوري ارطبات لري .مالداربايددارزانه اواقتصادي موادوځخه استفاده وکړي مثلاً کومه کومه ګيا چي دحيواناتو دخوراکي نه پاتي کيږي همغه دي په يومناسب ځاي کي وچ کړي اورضرورت په وخت کي دي ورځخه دنرم بسترپه حيث استفاده وکړي .همدارنګه که چيري دمني په موسم کي دونوپاڼي په يومناسب ځاي کشي وچي اوزخيره شي بهتره به وي که داري دبور پر ځاي ورځيني استفاده وشي دنرم بسترضخامت نظرپه اقليم اوساختمان دفرش فرق کوي مثﻻً کومي غوجلي چي کانګريټي فرش لري بايدپه موسم کشي چي هواډيره سړه وي بايدبستر ضخيم وي نسبت خام فرش ته بايدپه يادولروچي دنرم بستر ضخامت بايد(٢.ً٥ً.١ ) نه کم نه وي اوکم ترکمه دګرمي په موسم کشي په هفته کشي يوځل تبديل شي .

E- د تودخې درجه:

جيګه درجه دحرارت يعني ګرمي خصوصاً کله چي په غوجل کشي تعداد دحيواناتو زيات وي حيوانات دفشارﻻندي نيول کيږي اوسبب دکم اشتهابي اوياهم په مکمله توګه اشتهايي له منځه ځي چي ددي په وجه حيوان خوراک نه کوي محصوﻻت يي کميږي اوحيوان ناروغه کيږي ګرمي کوﻻي شودآب پاشي پواسطه همدارنګه حيوانانو ته بايدپراخه غوجل جوړه شي چي حيوانات پکي ازادوي دځښلولپاره دتازه اويخو اوبوځخه بايداستفاده وشي اودامکان په صورت کشي دبرقي پکوپواسطه کوﻻي شوچي دغوجل ګرمي کنټرول کړو .ټيته درجه دحرارت يعني يخني دژمي په موسم کشي کوﻻي شو دبخاري پواسطه همدارنګه دحيواناتو دپښوﻻندي په فرش بندي دګرم بستر هوازول چي صخيم وي حسواناتو ته دانرژي لرونکي موادو پواسطه کنتروليږي دغوجل دحرارت درجي ثابت ساتل دامکان ترحده يوعمده شر ط دي دحيواناتو په ساتلو کشي چي دغه دحرارت درجه په توليد اوصحت دحيواناتوباندي تاثېرلري .

 

دغو جلواقسام

په اکثره نقاطودجهان کشي دري نوعه مختلفي غوجلي مروجي دي چي هره يوه يي په نوبت سره تربحث اومطالعي ﻻندي نيسو .

١:خلاصه غوجل .(Open shed)

نوموړي غوجل دساده ترينو غوجلودجملي څخه ده چي هم اسان دي ددي نوع غوجل دري خواوي ديوال احاطه کړي سريي پت وي آويوخوايي په مکمله توګه خلاصه وي دديوالونوپه جوړولوکي کولاي شودهوقسم ساختوماني موادوڅخه کارواخلوخوچت يي د هغوموادوڅخه چي داوبودنفوس قابليت ونه لري بايد جوړشي لکه          آهنچادر،خټه يعني کاګيل په شرط ددي چي ﻻندي تري پلاستيک موجودوي اوداسي نور ددي نوع غوجلودوچواوابوجزبوونکوموادوڅخه چي  ١٠-١٥ سانتي ضخيموالي ولري وپوښل شي دغه نوع غوجلي معموﻻً ديوي سرپناشکل لري چي حيوان داستراحت په وخت کشي اوياهم په ځيني وختونو کشي چي هوامساعد ه نه وي حيوانات ورته پناوروړي همدارنګه دحويلي موجوديت په دي نوع غوجلوکشي ضروري ده دغوجل دحويلي مساحت دلويو حيواناتولپاره اته متره مربع اودکچينوحيواناتولپاره دري متره مربع ټاکل شوي ده دحويلي سطحه په خاوره باندي پټه اوصرف داخورځلور خواوي د١٥٠ سانتي په اندازه پخه کړاي شي په بعضي ځايونوکشي نظردمالداراقتصادي وضعي ته ټوله حويلي دغوجل پخه اوياخيشت کاري کوي اودحويلي دديوالونولپاره کوﻻي شودپخوياخاموخشتو،خټي اوياهم دکلکوکټاروڅخه استفاده وکړو

 

٢- نيمه خلاصه غوجل    (Seme Enclosed )  

نيمه خلاصه غوجل دخلاصي غوجل سره مشابع وي پدي نوع غوجل کشي حيوانات ډيرکم حرکت کوي اومعموﻻً بندوي هغه حيوانات چي دچاغوالي او غوښي په منظور روزل  کيږي هغوي ته ددي نوع غوجلوڅخه استفاده کيږي دموحيطي شرايطو،اکليم اودمالداراقتصادي وضعي په نظرکي نولوسره ددي نوع غوجلوجوړول فرق کوي

 

٣- تړلي غوجل :- (Enclosed )

په هغومنطقوکشي چي دژمي موسم يي يخ اواوږدوي نوحيوانات يي په بندو غوجلوکشي ساتل کيږي ددي قسم غوجلوحيواناتوديوپړي ياځنځيرپواسطه داخورپه خواکشي تړل کيږي پدي نوع غوجلوکشي حيوانات په شکل ديويادو کتاره په داخيل دغوجلي کشي چي پراخوالي دغوجلي زيات وي تړل کيږي ددي نوعوغوجلوطول اوعرض نظرپه عمر،جسامت اونوع دحيواناتوپوري فرق کوي مثﻻً مساحت ديوخوسکي لپاره چي په نظرکي نيول کيږي بايدعرض يي ٩٠ سانتي متره نه تريومتر (٩٥-١٠٠ ) سانتي متره اوطول يي له (١٩٥-٢٠٠ ) سانتي متره پوري وي اولويوحيواناتولپاره دامساحت چي عرض يي (١١٠-١٢٠ ) سانتي متره اواوږ:دوالي يي له  (٢٢٠-٢٤٠ ) سانتي متره پوري اټکل شوي بايدپه يادولروچي بندي غوجلي زمونږپه هيوادکي ريواج لري چي په صحي او فني شکل ندي جوړي شوي چي تياري اوبيدون دتازه هوا دجريان څخه دي همدارنګه د غوجلو د جوړولو په وخت کې لاندي  تجهيزاتو او شرايطو ته خاصه پاملرنه وکړل شې :

A- اخور:

په خلاصه غوجله کي دحيواناتواخورپه حويلي کشي اوپه نيمه خلاصواوبندو غوجلوکشي اخوردغوجل په داخل کشي جوړيږي په خلاصوغوجلوکشي داخور ګردچاپيره ديوال احاطه کيږي اوپه سريي دسيوري لپاره يوسيروهل کيږي دحيواناتواخوربايددﻻندي خوصوصيآت لرونکي وي

١-حيوانات بايدپه اساني سره دهغوغذايي موادوڅخه چي په اخورکي موجودوي استفاده وکوﻻي شي

٢-ډکول ،پاکول ،اوضدي عفوني کول داخوربايداسانه وي اوزيات وخت ونه نيسي

٣-اخور بايد داسي جوړشي چي خوراکي مواد دخوړلو په وخت کي داخورڅخه دباندي توي نشي بايد کوشش وشي چي اخور متناسب دحيوان دعمر اودنوعي اودمنطقي داب وهوا شرايطوسره سم جوړشي داخوردهغه ديوال اندازه چي دحيوان طرف ته وي عبارت ده له ١٥-٢٠ سانتي پدي جگوالي سره  حيوان کوﻻي شي چي په اساني سره خوراکي مواد داخور څخه واخلي اوهم دخوراکي موادو په ځمکه باندي دغورځيدو څخه مخنيوي کيږي داخور داخلي ارتفاع ٣٥-٤٥ سانتي متر اټکل شوي شاتني ديوال يي بايد ٦٠ سانتي متره ارتفاع يا جگوالي ولري اوعرض يي بايدله ٦٥-٨٠ سانتي متره انتخاب شي

 

B- د اوبو د څښلو ځاي:

په عمومي ډول دوه نوعه آبخورونه په غوجل کښي په کار وړل کيږي چي عبارت دي له اشتراکي يا مشترک ابخورونه اوبل يي اتوماتيک ابخورونه دي چي خصوصاً په بنده غوجل کښي وي حيوان دخپلي خولي  په واسطه يولوښي دي چي هغي ته فشار ورکوي او بله داچي دضرورت په اندازه اوبه دهغي څخه څښي اودهر حيوان مخکي موجود وي اوکه چيرته يومشترک اتومات ابخور په خلاصه غوجل کي حيواناتو ته جوړشوي وي نو له ٢٠-٣٠ حيواناتو پوري يوابخورکافي دي داوبو ځاي بايد داسي جوړشي چي حيوان وکوﻻي شي په اساني دهغي څخه اوبه وڅښي دآبخور جگوالي بايد دځمکي دسطحي نه ٤٠-٥٠ سانتي متره وي اوبهتره ده چي دغوجل نه دباندي جوړشي ترڅودغوجل دلمديدوسبب نه شي

C- د حيواناتو د قيدولو ځاي :

په بعضي وختونوکښي ديته ضرورت پيداکيږي چي حيوان په يوځاي کښي قيدکړلي شي لکه د واکسين ،دتطبق په وخت کښي دنيمه وهلو اوصحر معايناتو په وخت کي نو بايدچي په غوجل کي يوخاص ځاي ورته تعين شي

 

D- د حيواناتو د خوراکي موادو د ذخيره کولو ځاي:

دحيواناتو خوراکي مواد بايد په داسي ځاي کي وساتل شي چي دباد،باران اوطوفان څخه په محفظ وي ددي لپاره بيل اطاقونه چي کافي اندازه ظرفيت ولري دغوجل په  څنگ کښي جوړيږي ځکه چي خوراکي مواد بايد دغوجل ترڅنگ نږدي وي زمونږ دهيواد په اکثره منطقوکي بالخصوص په گرمو منطقوکښي ليدل کيږي چي بوس دخرمندتر خوا په مخصوصو کادانو کى چه خواوي يي پوښل شوى نه وى او صرف سر يي کا ګل شوى وى ساتل کيږى اګر چه دا يوه  پخوانې  طريقه ده او اکثره ښکارى چه په اثر د باران اوبه بوسو ته داخليږى ډير بوس بلخصوص بوس چه د ځمکى د سطحى سره تماس ولرى خوسا کيږى او دحيواناتو د استفادى څخه وځى همدارنګه پروړه او دجوارو ټانټي چه اکثره يي په اونو کى ساتل کيږى او په مکمل ډول محفوظ نه وى همدارنګه نوموړې غذايي مواد د يوى خوا ښه غذايي کيفيت نه لرې اود بلى خوا کوم باکيفيته مواد چه پکى موجود وى  د باران ،توفان اوتيز لمر پواسطه له منځه ځى همدرانګه ځينې نور خوراکي مواد پوپنک کوى او حيواناتو داستفادې څخه وځى همدارنګه په بعضى ځاينو کى وچي ګياوي د حويلى په يو کونج کى ساتل کيږى چه هغه هم د بادونو پواسطه يو خوا او بلى خوا ضايع کيږى ډير کم مالداران ليدل کيږى چه د حيواناتو د خوراکى لپاره مناسب او محفوظ ځاي لرى بايد په ياد ولرو چه د خوراکي موادو د ذخيره کولو ځاي هم د غوجل په شان هواناک يا هوالرونکى او د څڅيدو څخه محفوظ وى همدارنګه د نم او رطوبت څخه هم محفوظ وى او که چيرې په خلاصه او نيمه خلاصه شکل جوړشى بهتر به وى .

 

نتيجه ګيري

١- د هر څه د مخه بايد داسى ځاي انتخاب شى چه نم اورطوبت ونلرى او حد اقل په ورځ کى دوه ساعته لمر واخلى .

٢- د تازه هوا جريان ته بايد خاصه توجه وشي اوپه غوجل کى هواکشونه اوشدارې په نظر کى ونيول شي .

٣- همدارنګه د غوجل چت بايد حساسى جوړشي تر څو د ژمى په موسم کى چه بارانونه زيات وى حيوانات د غوجل د څڅيدو څخه محفوظ وي .

٤- غوجل بايد وخت په وخت پاکه شى او فاضله مواد يي خارج کړل شې او دحيواناتو دپښو لاندې وچ مواد لکه د ارې بور ، ايره ، چونه اوداسي نور واچول شي

٥- د حيواناتو د غذايي موادو لپاره بايد د غوجل په شان اساسى ځاي جوړ شي ترڅو خوراکى مواد د باران او لمر څخه محفوظ وي  او حيوانات ور څخه په ښه ډول استفاده وکړي .

سپارښتنې

په خلاصه ډول بايد ووايو چه د غوجل په جوړولو کى بايد لاندي ټکي په نظر کى ونيول شى

١-  د غوجل موقيعت بايد په هغه ځاى کى تعين شى چه حد اقل په ورځ کى دوه ساعته لمر واخلى .

٢ – ټول حفظ الصحوي شرايط لکه د نم اولنده بل نشتوالى ، کافى روښنايي اوداسى نور بايد په نظر کى ونيول شي .

٣- د غوجل جوړولو مواد بايد د مالدار د اقتصادى وضعى اب وهوا او نورو عواملو له مخى انتخاب شى .

٤- د غوجل چت بايد د اوبو د نفوذ قابليت ونه لرى د څڅيدو څخه محفوظ وى

٥- د غوجل فرش بايد په معينو وختو کى پاک او نوې شى .

٦- د غوجل ديوالونه بايد هموار مستحکم او مقاوم جوړ شى .

٧- کړکى او روشاندانونه د اذادى هوا د جريان لپاره او همدارنګه د غوجل د روښنايي لپاره بايد په نظر کى ونيول شى .

٨- غوجل بايد په کافى اندازه ظرفيت ولرى يعنى تنګه نه وى .

٩- اخور او داوبو څښلو ځاى د غوجل په يو مناسب ځاى کى جوړ شى

١٠- د خلاصى غوجل د حويلى لپاره بايد مناسب سپرونه د سيورى لپاره په نظر کى ونيول شى .

١١- بايد د خوراکي موادو د ذخيرې لپاره بيل ځاي د غوجل ترڅنګ په نظر کى ونيول شى

اخيستني

١- ايمل  محمد جعفر کميټه مديرا طويله يا مهل بودوباش حيوانات اهلى

   کال ١٩٩٥ صفحه ١-١٣

٢- بصيري  محمد شاپور حيوانې حفظ الصحه د ننګرهار پوهنتون د وترنرى پوهنځي                                                                 کال   ١٣٨٣ صفحه  ٥-١٠

٣- د انټرنيټ شبکه  Animals Barn yahoo and hotmail .com search

  Year 2005

سرپاڼه

حکمت الله شریفزی 19.10.2012 17:00

<p>نگهداری گاو هاي شیری<br /><br />Importance: اهمیت<br /><br />این به همه روشن است که حیوانات اهلی برای زنده گی انسانها نتنها ضرورت هایش را پوره میکند بلکه در رشد اقتصاد و درم تقویه مقاصد فزیکی و محافظوی ان رول بیسار مهم داردو از یک تعداد حیوانات اهلی بحیث مواد غذایی و محصولات باکفیت استفاده میشود.<br />حیوانات اهلی از علوفه جات بی کفیت استفاده میکند که این علوفه جات بی کفیت را با مواد باکفیت تبدیل میکند که مورد استفاده انسانها قرار میگیرد.<br />در قریه جات و قصبات اکثرا مردم گاو های شیری را نگهداری کرده که در زنده گی انها رول مهم را بازی میکند و اندک دهاقین هستند که گاوهای شیری را نگهداری نمیکند.<br />گاو های شیری نتنها که به فامیل ها مواد غذایی با کفیت را تهیه میکند بلکه درزنده گی روزانه و اقتصاد مردم کمک میکند شیر و محصولات که از شیر به بدست میاید مثل پنیر&cedil; مسکه&cedil; ماست&cedil; و غیره که بعد از فروش ان پول مورد نیاز به را بدست میاورند.<br />از گاو های شیری نتنها محصولات شیری بدست میاید بلکه در پهلوی شیر تولید نسل نموده که اهمت بسیار زیاد دارد.<br /><br />Local breeds: نسل های محلی<br /><br />نسل های محلی نسل ها اند که بصورت عموم در داخل کشور نگهداری میشوند که منشا داخلی دارد که شامل نسل های کنری، قندهاری، سیتانی و وطنی میباشند.<br /><br />نسل کنری : نسل های اند که منشا اصلی ان ولایت کنربوده که از جمله نسل های کوچک محلی بشمار میرود.<br />که کوهان ان زیاد برجسته نبوده و به رنگهای مختلف زرد،نصواری و سیاه دیده میشود و روزانه 4 -5 لیتر شیر تولید میکند.<br />و در دوران شیردهی بمقدار 1083 لیتر شیر تولید کرده و فیصدی روغن ان 2-5 % میباشد و همرای نسل های جرسی قابلیت القاع را دارد.<br /><br />نسل قندهاری : منشا اصلی این نسل ولایت قندهار بوده جسامت این نسل نسبت به نسل کنری کلان است که داری رنگ سیاه ، سفید (ابلق ) میباشد.<br />این گاو ها روزانه 6-8 لیترشیر تولید میکند و در دوران یکبار شیر دهی 1822 لیترشیر تولید کرده میتواند و در سه سالگی به بلوغیت میرسد که تقریبا در سال 283 روز شیر میدهد و فیصدی چربی ان 5.3 فیصد میباشد و قا بلیت القاح با نسل فرایزن خارجی دارد.<br /><br />نسل وطنی: گاوهای نسل وطنی نسل های اند که در جای های خاص از القاح نسل های داخلی به میان امده مگر زیاتر این نسل ها از یک جای ساختن( القاح ) نسل های وطنی و کنری به میان امده و به رنگ های سیاه و نصواری دیده میشود <br /><br />نسل سستانی: این نسل گاو ها از افغانستان و سستان نزدیک جهیل ایران منشا گرفته و روزانه تولید شیر ان سه لیتر است کوهان دارد وپوست زیر کردن و ناف ان اویزان میباشد.<br /><br /><br />Improved breeds: نسل های خارجی<br /><br />نسل های اند که منشا خارجی داشته و از خارج به داخل کشور اورده شده و به نام نسل خارجی یاد میشود.جسامت ان بزرگ و تولید بلند دارد.<br />که شامل گاو ها هولستن، فریزن، جرسی، براون سویس، گرانسی ساهیوال میباشد که ازمشهور ترین انها نام میبریم.<br /><br />نسل هولستن یا فریزن: این نسل یکی از مشهور ترین نسل گاو های شیری دنیا بوده که به رنگ های سیا و سفید دیده میشود و طور اوسط مدت شیر دهی ان 279 روز میباشد که چربی شیر 3،5 فیصد بوده و دوره شیردهی ان به مقدار 6134 لیتر میباشد و نسبت به تمام نسل های خارجی جسما بزر کتر میباشند.<br /><br /><br />نسل جرسی: این نسل داری رنگ چاکلیتی است که در بعضی از انها داغ های سفید دیده میشود از لحاظ جسامت خورد است در یک دوره شیر دهی به مقدار 4047 لیتر شیر مید هد که فصدی چربی ان 5.3 میباشد و تولید شیر ان نسبت به نسل های خارجی کمتر است .<br /><br />نسل ساهیوال: این نسل گاو ها از منطقه ساهیوال پاکستان منشا گرفته که در نیمه قاره هندستان یک نسل از گاو های شیری به شمار میرود.که رنگ گاو های شیری سرخ و از گاو های نر ان سرخ تاریک میباشد این نسل بدون شاخ بوده و کوهان بلند دارد ماده گاوها دارای پستان قوی بوده در یک دوره شیر دهی بمقدار 1500-2200 لیتر شیر تولید میکند فیصدی چربی شیر 5،4 % است.<br /><br /><br /><br />Selection of dairy cow انتخاب گاو های شیری: <br /><br />چون که از نسل های خارجی و داخلی یاداوری به عمل امد مگر در انتخاب نسل ها باید توجه شود بخاطر که انتخاب نسل در تولید محصولات رول مهم دارد.<br />گر چه تا به حال در مملکت ما دربخش انتخاب گاو های شیری سیستم موجود نبوده مگر دهاقین بعضی نکات را در نطر گرفته و گاو های شیری را انخاب می کنند.<br /><br />1- در نظر گرفتن یک نسل خاص<br />2- درنظر گرفتن شجره گاو ( پدری و مادری)<br />3- در نظر گرفتن خواص ظاهری گاو<br />4- در نظر گرفتن تولید شیر روزانه <br />این موضوعات صد درصد باوری نبوده که این اوصاف را داشته باشد اما در انتخاب نسل کمک کرده میتواند. نسل گاو های کنری از لحاظ جسامت خورد بوده ولی ظرفیت تو لید شیر ان خوبتر است. <br />خوراک کم میکند و اکثرا فامیل ها توانایی نگهداشت انرا دارند و اگر با نسل جرسی خارجی القاح شود نسل ان خوبتر میشود .<br />از طرف دیگر نسل خارجی تولید بسیار خوب دارد اما دهاقین ما قدرت نگهداشت انرا ندارند بخاطریکه قیمت مصرف ان زیاد میباشد <br />نسل های گاو شیری خارجی رااز خوصوصات شکل ظاهری انتخاب کرده میتوانم اما در نسل های داخلی این موضوع صدق کرده نمیتواند.<br />مشخصات گاو های خارجی عبارت اند از سر کوتا، گردن لاغر، شکم کلان ، پستان بزرگ، در زیر شکم نزدیگ پستان موجودیت رگهای کلان،پاهای دراز، فاصله بین پا های عقب،کمر هموارو بزرگ،دم نازک و دراز، پوست نرم، چشم روشن ، پشانی انحنایی شکل وکلانی سوراخ های بینی. <br /><br /><br /><br /><br />Puberty بلوغیت: <br /><br />گر چی زیاتر از گاودر یک سالگی ویا بیشتر ازان به بلوغ میرسد اما بالغ شدن این گاو مربوط به نسل، تغذیه و نکهداری میباشد به طور مثال گوساله نسل جرسی اگر خوب تغذیه شود در نو ماهگی به بلوغیت میرسد. و نسل ساهیوال نسبتا دیر به بلوغیت میرسد ونسل های محلی دربین 12 &ndash; 14 ماه به بلو غیت میر سد.<br />به صورت عمومآ ماده گاو باید وقتی همرای بوقه گاو یکجا شود که اعضا بدن گاو مکمل انکشاف کرده باشد در این حالت بعداز زایدن حاصل خوب تولید کرده میتواند.<br />اما در زیاتر نسل ها این دوره 18 ماه تعین شده و قبل از موعد تعین شده گوساله باید از بقه گاو دور نگهداری شود اول باید با نسل خورد القاع شود تا در وقت زایدن مشکلات نداشته باشد.<br /><br />Signs of Estrusعلایم بوقه طلبی:<br /><br />زیاتر از گاو ها که تغذیه خوب شده باشد و مشکل نداشته باشد دردوران 20 تا24 روز یکبار علایم بوقه طلبی را نشان میدهد این کار دراکثر فصل های سال واقع میشود.<br />بعضی از علایم بوقه طلبی ( بغ زدن، نارامی،خارج شدن مایع سفید رنگ لزجی از فرج،بالا شدن با لای گاوها دیگر، اندختن دم سر کمر، اگر علایم ذکر شده دیده نشد باید تاریخ انرا یا داشت نموده وبعد از 20تا21 روز انتظار دو باره علام بقه طلبی ظا هر شده و این مدت 19 تا 21 ساعت دوام میکند.<br />اگر علایم بقه طلبی از طرف صبح دیده شد عصر همان روز باید به بقه برده شود و اگر شب علایم بقه طلبی دیده شود صبح همان روز به بقه برده شود.<br /><br /><br />نرا<br />Natural insemination القاح طبعی:<br /><br />القاح طبی القاح را گویند که مستقیما توسط بوقه گاو صورت میگیرید بوقه گاوکه بخاطر القاح نگهداری میشود باید عمر معین داشته باشد از 18 ماه و یا زیادتر عمر داشته باشد از نسل بسیار خوب باشد عاری از امراض باشد اگر شرایط بالا را پوره کرده نتواند نتایج خوب ندارد.<br />وقتی القاح دوره اخری بوقه طلبی میباشد برای یکجا ساختن از چوکات مخصوص کار گرفته شود بخاطر القاح یک جا کردن بقه گاو یکبار کفایت میکند اما بعضی از دهاقین بسیار حریص میباشد که ان کار عواقب وخیم را به میان میاورد. <br />بقه گاو که به این منظور نگهداری میشود باید سالم و خوب تغذیه شود اگر مریضی سیستم تناسلی داشته باشد باگاو های که یکجا می شود مرض انتقال خواهد شد در این صورت باید حفط الصحه مراعات شود ویا از انتی سیپتیک کار گرفته شود یک بوقه گاو میتواند در طول یک سال از 40-50 گاو را القاع نماید. در وقتی یکجا ساختن باید گاو مهار شده باشد و احتیاط لازم صورت گیرد.<br /><br />Artificial insemination القاع مصنوعی:<br /><br />القاح مصنوعی القاح را گویند که توسط یک وسیله در اله تناسلی گاو سیمن یا منی توسط پچکاری جای به جای میشود که به نام القاح مصنوعی یاد میشود القاح مصنوعی یک طریقه خوب اصلاح نسل میباشد دراین طریقه یک بوقه گاو به 50000 ماده گاو کفایت میکند طریقه القاح مصنوعی نسبت به القاح طبعی اقتصادی و بی خظر میباشد. اگر مراقبت شود از انتقال امراض جلوگیری میشود و نسل دلخوا به دست میاید.<br />نقص که دارد به اشخاص فنی ووسایل قیمتی ضرورت دارد بخاطر القاح مصنوی از سیمین تازه یا منجمد کار گرفته میشود.<br /><br />Care of Pregnant Cows مراقبت گاوهای باردار یا (حامله دار):<br /><br />دوران حاملگی در گاوها از 284-277 روز میباشد در دوران سه ماه اخر حاملگی گاو شیری به مراقبت خاص ضرورت دارد به طور خاص در بخش نگهداری و تغذیه .<br />دراین دوره باید حیوان را از حیوانات دیگر دور نکهداری شود تا برایشان صدمه نه رسد اگر ادویه استعمال میشود با داکتر مشوره گردد در غیر ان برای حیوان مضر بوده و حتی سبب معوبیت چوچه حیوان میشود <br />قبل از زایمان باید به یک اطاق پاک برده شود که توسط کاه ویا مواد نرم فرش شده باشد.<br /><br /><br />Parturition وخت زایمان:<br /><br />در گاو ها زایمان یک حالت طبعی است که چوچه دراین حالت بعد از چند مدت معین تولد میشود بخاطر که ما بفهمیم وخت زایمان رسیده یا خیر پیش از زایمان علایم را باید بشناسم این علایم امکان دارد چند ساعت و یا چند روز را در بر گیرد در وقت نزدیک شدن زایمان لاخ و پستان کلان میشود، برجسته شدن فرج ،خارج شدن مایع ازفرج ،نارام شدن حیوان خابیدن و استاده شدن حیوان، زیاد شدن ادرار،و بعد یک کیسه پر از اب خارج شده بعد میکفه وبه تعقیب ان چوچه بیرون میشود.<br />گاو هر دو دقیقه بعد زور میزند در حالت نورمال اول پایهای پیش همرای سر بیرون شده که بعد توسط زور زدن رحم تولد صورت میگیرد <br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />بعد از زایمان خس باقی میماند که بعد از چند دقیقه جدا شده و دور میشود مگر زایمان همیشه به شکل طبعی اجرا نشده امکان دارد که چوچه به شکل طبعی قرارن نداشته باشد .<br />به این معنی که سرچپه، دستان جوره، ویا به شکل دیگر واقع شده ویا به شکال مختلف دیده میشود.<br /><br /><br /><br /><br /><br />در این حالت گاو به کمک ضرورت دارد و کسی که کمک میکند اول باید ناخن خود را توسط ناخونگیر اصلاح ساخته و بعد دست های خود را توسط اب و صابون پاک شسته در صورت امکان دست کش را به دست کند.<br />بعد مداخله کرده و حالت گوساله را مطالعه وکوشش شود که به حالت نورمال اورده شود بعد همر ای زور حیوان زور زده شود در حالت بالا گاو بسیار زور میزند مگر چوچه حرکت نمیکند.<br />اگر امکان داشته باشد هر چی زودتراز داکتر وترنر کمک خواسته شود در جریان کار باید حفط الصحه مراعات شود.<br /><br /><br /><br />Rearing Calvesنگهداری و مراقبت گوساله ها: <br /><br />وقتی که گوساه تولد شد بینی و رویش خوب پاک شود به بینی گوساله باید دست شود تا تنفس بیگیرد ناف گوساله را باید توسط محلول پایودان یا پتاشم پرمنگنات شستشو شود و بعدآ قطعه شود و هر گاه از مادر جدا میباشد در روز سه چهار بار فله داده شود فله یک غذا خاص گوساله است بخاطر رشد نمو گوساله غذا قوی میباشد تنها گوساله از این غذا استفاده میکند گوساله بعد از تولد شدن دوساعت بعد به گاو عرض تغذیه یکجا شود مگر در بعضی ممالک گو ساله از گاو جدا شده ومقدار تعین شده شیر توسط شیر چوشگ تغذیه شود بعد از سپری شدن یک هفته پیش روی گوساله شبدر یا رشقه نرم انداخته تا همرای نباتات عادت پیدا کند.<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />Milking شیر دوشی:<br /><br />شیر یک غذا بسیار مقوی است که توسط پستان گاو تهیه میشود بخاطر که برای این منظور نگهداری میشود باید این محصول بسیار به احتیاط از گاو گرفته شود.<br />در وقت شیر دوشی باید به نقاط ذیل توجه کرد<br /><br />1- در وقت شیر دوشی باید دست خود را با صابون وپستان گاو را با اب پاک شسته شود.<br />2- کسی که شیر میدوشد با ا مراض جلدی و ساری مبتلا نباشد.<br />3- سطل شیر دوشی باید پاک باشد.<br />4- بعد از شیر دوشی شیر باید خوب چوشانده شود و بعدآ پروسی که لازم است اجرا شود.<br />5- اگر در پستان گاو پندیده گی ، سرخی ویا خون ریم موجود باشد باید به داکتر وترنر مراجعه شود.<br />درکشور ما برای گو ساله تا دیر وقت شیر داده میشود یا یک لاخ و یا دراخیربعد از شیر دوشی همه پستان برای گوساله مانده میشود.<br /><br /><br />Drying UP خشک کردن گاو از شیر:<br /><br />گاو ها را باید دو ماه قبل از زایدن خشک کرد این کار به شکل طبعی اجرا میشود اگرنشد باید به یک بارگی گاو از شیر خشک نشود و به شکل تدریجی رها شود.اولا روزانه یک بار بعدا یک روز در میان و بلا خره سه روز در میان رها گردد.<br /><br />Hygiene (sanitation) حفظ الصحه:<br /><br />قسمکه انسان به نظافت ضرورت دارد حیوانات هم به جای پاک، غذا پاک، و به محیط صاف ضرورت دارد حفظ الصحه عبارت از به کار بردن تدابیر است که بخاطر نگهداری صحت به کار برده میشود.<br />اگر حقظ الصحه مراعات نشود حیوانات به امراض مختلیف میتلا میشود که در نتیجه حیوان بسیار ضعیف ،ناتوان و ممکن از بین برود ویا اینکه به مصرف گزاف مواجعه شوید . مگر به مراعات نمودن حفظ الصحه مصارف را کم و از خسا رات زیاد جلوگیری میشود.<br />در نگهداری گاو های شیری باید نکات ذیل مراعات شود<br />1- برای نگهداری گاو جای مناسب و پاک و وخت به وخت پاکاری شود<br />2- برای گاو ها. وخت به وخت غذا و اب پاک تهیه شود<br />3- بدن حیوان پاک و توجه در قیسمت پرازیتها صورت گیرد.<br /><br />بعضی امراض عام گاوهای شیری و کنترول ان:<br /><br />پندیده گی پستان:<br /><br />وقتی که یک حصه پستان نسبت به حصه دیگر ان کلان شود این حادثه را بنام پندیده گی پستان یاد میکنند .<br /><br />علایم:<br /><br />جای پندیده گی گرم ورنگ سرخ داشته و یا هم سردو به رنگ سبز دیده میشود، تولید شیر کم شده،در شیر اب و یا خون دیده میشود وبه مرور زمان ممکن است که ریم دیده شود، زیاتر وخت گاو تب داشته میباشد.<br /><br /><br />تداوی: <br /><br />از انتی بیوتیکهای مختلف مانند ، تتراسیکلین ها ، سلفاناماید، پنسیلین ،ملهم یا محلول به شکل زرقی از راه پستان تطبیق شود.<br /><br /><br /><br />جلو گیری:<br /><br />این مرض اکثرآ توسط تماس پستان با جای ناپاک و دستهای ناپاک پیدامیشود، باید به حفظ الصحه توجه زیاد شود. در وقتی شیر دوشی باید دستهای خود را توسط اب پاک و صابون و پستان گاو را توسط اب پاک و گرم شسته و توسط یک تیکه خشک شود. بسته کردن تعداد زیاد گاو ها در طویله زمینه سازی برای امراض میشود.<br /><br />هیموراژیک سپتسیمیا: <br /><br />این مرض زیاتر بالای گاوها و گاو میش ها حمله کرده اکثرآ در روز های گرم سال پیدا میشود.<br /><br />علایم:<br /><br />امکان دارد که این مرض در چند ساعت حیوان را از بین ببرد علایم ان عبارت از ، تب ،افرازات بینی و دهن ، کمبود اشتها و سستی حیوان دیده میشود.که در نتیجه گردن حیوان پندیده که باعث نفس تنگی حیوان میشود.<br /><br />جلو گیری از مرض:<br /><br />حیوان باید تحت فشار قرار نگیرد، وقت به وقت غذا و اب برایش داده شود، این مرض واکسین دارد که دوره اول ان در ماه حمل و ثور باید تطبیق شود وباردوم ان شش ماه بعد تطبیق میشود. در صورت علایم در حیوانات دیده شود تطبیق کردن تتراسیکلین کارخوب است.<br /><br />تداوی:<br /><br />تطبیق نمودن سلفانامید، وتتراسیکلین.<br /><br />مرض بروسیلوز گاوها:<br /><br />این هم یک مرض ساری بکترایایی است که در پهلو حیوان انسان را هم مبتلا میسازد.<br /><br />علایم:<br /><br />در مرحله اخیر حاملگی گاو سقط جنین کرده و اگر گاو تر به این مرض مبتلا شود خصیی های ان پندیده.و در ماده گاو در وقت زایمان سبب بند ش پلاسینتا میگردد، .<br /><br />تداوی:<br /><br />تداوی نتیجه ندارد.<br /><br />جلو گیری:<br /><br />وقتی که حیوان بی وقت چوچه کرد امکان دارد که به مرض بروسیلوزز مبتلا باشد در این حالت باید توسط دستکش چوچه و پلاسنیتا گاو در یک جای عمیق گور شود انسان باید به این مواد مستقیم در تماس نشود و شیر خام باید خوره نشود که این میکروب توسط شیر خام انتقال میشود اگر معلوم شد که حیوان به این میکروب مبتلا شد باید از بین برده شود. واکسین موجود است که به گوساله های جوان تطبیق شده میتواند. <br /><br />مرض انتراکس :<br /><br />این یک مرض بکتریایی و ساری است که عامل ان به شکل سپور در خاک تا بسیار وقت باقی میماند.<br />علایم:<br /><br />زیاتر وخت حیوان مرده پیدا میشود اگر زنده هم باشد تب شدید ، مشکیلات تنفسی،و یکی از سوراخ های طبعی خون جاری دیده میشود.<br /><br />تداوی:<br /><br />بعد از دیدن علایم تداوی ان چندان موثر نیست مگر با استعمال پنسیلین و سترپتومایسین و یا هم از تتراسیکلین های دراز مدت کار گرفتن موثر است.<br /><br />کنترول:<br /><br />در سال یک بار واکسین در مقابل مرض، جسد مرده باید دو متر در زمین گور شود حیوان که به این مرض مبتلا باشد گوشت ان خورده نشود چون به این نوع مرض انسان هم مبتلا میشود.<br /><br />مرض بلیک لیک:<br />یک نوع پندیدن عضلات است که توسط بکتربایی گازی به میان میاید.<br /><br />علایم:<br /><br />حیوان می لنگد و در عضلات پندیدگی با فشار دادن در عضلات اواز ترق تروق شنیده میشود امکان دارد که در مدت 12- 24 ساعت حیوان تلف شود.<br /><br />تداوی:<br /><br />تطبیق پنسیلین و یا هم تتراسیکلین.<br /><br />کنترول:<br /><br />در مقابل مرض در ماه حمل و ثور واکسین باید تطبیق شود.<br /><br />مرض طبق:<br /><br />یک مرض ساری و ویروسی است که اکثرا حیوانات دوسومه توسط این مرض مبتلا میشود ک در دهن، سوم وبعضی اوقات در قسمت پستان گاو زخم ها و ابله دیده میشود.<br /><br />علایم:<br /><br />کمبود اشتها، تب شدید، کم شدن تولید شیر، در دهن، پای، سوم و پستان داغها دیده شده، افرازات دهن و بینی و بلاخره زخم ها شاریده و با عث ضایع شدن چوچه گاو های حامله ..<br /><br />تداوی:<br /><br />تداوی ندارد مگر استعمال انتی بیوتیکها بخاطر جلوگیری از مداخله میکروب ها داده میتوانم ویا شستن پایها و دهن حیوان بامحلول پتاشسیم پر منگنات بخاطر زخم ها از نمک یا زمچ هم کار گرفته میشود.<br /><br /><br /><br />کنترول:<br /><br />واکسین از مرض جلوگیری کرده میتواند که در جای یخ نگهداری شده باشد یهترین وخت برای تطبیق واکسین ماه جواز است و بار دوم در ماه حوت واکسین شود.<br /><br />پرازیتهای داخلی گاو ها:<br /><br />پرازیتهای داخلی عبارت از کرم های است که در سیستم هضمی حیوان جگر،شش زنده گی میکند که نمو و صحت حیوان را متاثر میسازد.<br /><br />کرمهای روده و شکمبه گاو:<br /><br />در این گروپ زیاتر کرمهای گرد و کرم فیتوی شامل است که در شکمبه و در بخش های مختلف روده خورد و کلان زنده گی میکند.<br /><br />علایم:<br /><br />حیوان لاغر میباشد، بعضا اسهال دیده میشود، بعضی وخت حیوان کم خون دیده میشود و اشتها کم شده، و محصولات ان کم میشود<br /><br />تداوی:<br /><br />استعمال یک پاکت دالبیندازول به مقدار 600 ملی گرام در 60 کیلو وزن حبوان و در سال باید دو بار اجرا شود<br /><br />کرم جگر:<br /><br />این کرم در جگر و در کانال صفرا زنده گی میکند که به نام کرم پهن یاد میشود که جگر حیوان را خراب میکند.<br /><br />علایم:<br /><br />اگر تعداد زیاد از این کرم ها داخل بدن حیوان شود امکان دارد که حیوان را از بین ببرد، کمخونی و غشا مخاطی کم رنگ میشود، رنگ زرد، خرابی پوست و اسهال و همجنان کمبود شیر دیده میشود.<br /><br />علاج:<br /><br />استعمال یک پاکت ترایکلو بندازول 250 ملی گرامه برای 250 کیلو وزن..<br /><br /><br />وقایه:<br /><br />ساحه که بسیار زیاد جبه زار باشد یا گوک دیده میشود حیوان باید درانجا به چراهگا برده نشود<br />در تیرماه ، تابستان دوا ضد کرم استعمال شود.<br /><br />کرم های شش:<br /><br />این یکی از پرازیتهای اند که یک بخش زنده گی خود را در شش سپری میکند.<br /><br /><br />علایم:<br /><br />علایم بسیار مهم حیوان صرفه است مگر حیوان وزن خود را از دست میدهد و امکان دارد که در سیستم تنفسی مشکلات پیدا شود.<br /><br />تداوی: <br /><br />استعمال لیوامیزول 7.5 ملی گرام برای یک کیلو گرام وزن زنده سر.<br /><br /><br /><br /><br />پرازیتهای خارجی:<br /><br />عبارت از خزنده گان است که دربالای پوست حیوان و یا درزیر پوست حیوان زنده گی میکند که شامل کنه ها ، شپش ها میباشد.<br /><br />کنه ها:<br /><br />این پرازیت خون حیوان را می مکد و بعضی امراض را تیز انتقال میدهد<br /><br />علایم:<br /><br />زیاتر از این پرازیت ها در ساحه که موی نباشد مانند قسمت داخلی گوش ، زیر قول، در زیر دم دیده میشود حیوان نارام بوده و در حیوان کم خونی دیده میشود.<br /><br />علاج: <br /><br />استعمال حشره کش ها مثلی : ترای کلورفون 15 گرام در 10 لیتر اب به شکل سپری استعمال شود <br /><br />کنترول:<br /><br />در جای نگهداری گاو ها باید ادویه ذکر شده دوا پاشی شود و سوراخهای طویله باید بند شود.<br /><br />شپش ها:<br /><br />در پوست حیوانات و پرنده گان زنده گی میکند بعضا جلد حیوان را دندان میگرد که خون حیوان را میچوشد.<br /><br />علایم:<br /><br />زیاتر از حیوانات بدن خود را خارش داده موهای حیوان از بین میرود ، اشتها حیوان کم میشود حیوان خود را به درخت و دیوار می خارد در گوساله ها کم خونی دیده میشود.<br /><br />علاج:<br /><br />استعمال پودر نیگوان 15 گرام در 10 لیتر اب به شکل سپری استعمال شود بعد از سه هفته تکرارا استعمال شود.<br /><br />کنترول:<br /><br />به شکل منظم استعمال ادویه ضد حشرات. <br />مرض پم یا گرک:<br /><br />پرازیتهای خورد است در داخل پوست زنده گی میکند سبب پندیدن پوست و خاریش میشود که به چشم دیده نمیشود.<br /><br />علایم:<br /><br />خاریش بدن، از بین رفتن مویها، پندیدن جلد و تغیر شکل.<br /><br />علاج:<br /><br />پودر نیگوان 15 گرام در 10 لیتر اب در وقفه دو روز به شکل سپری استعمال شود برای پرازیت های خارجی و یا پرازیت های داخلی به نام ایورمیکتین یک فیصد محلول زرق و یک ملی در مقابل 50 کیلو وزن زیر پوست زرق شود.<br />مگر در گاو های شیری باید استعمال نشود برای پرازیت های خارجی میتوانم از ادویه دلتا مترین کار بیگرم مقدار معین با یک مقدار اب برای ضد پرازیت</p>

ټولې تبصرې

ستاسو تبصره


لطفاً لاندې افغانستان په انګليسي تورو وليکئ.
کاپی کول د ماخذ په یادولو جواز لري: ((( یوشمیر ویب پاڼې د شین بڼ لیکنې کاپی کوي چې د لیکوال دنوم او ماخذ له یادولو پرته یې خپروی هیله ده نور داکارونه کړی))).